Home

Welcome!

Καλωσήρθατε!

Добро пожаловать!



                 

Σελίδα Γιώργου Λεονάρδου

 


ΜΙΧΑΗΛ Η΄ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ   Ο ΕΛΕΥΘΕΡΩΤΗΣ

 2004 



ISBN  960-14-0998-Χ     Σελίδες  398

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ "ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ – Α.Α. ΛΙΒΑΝΗΣ"  









Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος ως ηγέτης από πολλούς κατακρίθηκε και από άλλους τόσους υμνήθηκε. Όπως ακριβώς το απαιτεί η Ιστορία. Αλίμονο στους ηγέτες που περνούν απαρατήρητοι από αυτήν.

Ο Μιχαήλ έμπαινε και έβγαινε από τους τυφώνες της πολιτικής και θρησκευτικής μισαλλοδοξίας ως άριστος μαέστρος της διπλωματικής μηχανορραφίας, προικισμένος καιροσκόπος, μέγας συνωμότης, καθηγητής της υπονομευτικής τακτικής και της ανατρεπτικής συνωμοσίας, αλλά συγχρόνως και ως άνδρας πολυμήχανος, δυνατός, γενναίος και αγωνιστής. Είχε το διάολο μέσα του. Αλλά πώς θα επιζούσαμε ως κράτος αν δεν είχαμε έναν τέτοιο ηγέτη;

Καλό είναι να κρίνουμε μετά το θάνατο ενός ηγέτη αν αυτός έκανε αγαθές ή ανίερες πράξεις. Όμως πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας και τις συνθήκες μέσα στις οποίες ήταν αναγκασμένος να δράσει.

 Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος – Ο Ελευθερωτής είναι το ιστορικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει μια από τις ισχυρότερες βυζαντινές προσωπικότητες και συγχρόνως μια από τις σημαντικότερες εποχές του ελληνισμού, όπως άρχισε να αναγεννιέται στην αρχή της παλαιολόγειας εποχής του Βυζαντίου. Είναι μια μυθιστορηματική βιογραφία του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου, του γενάρχη της ομώνυμης δυναστείας, του ανθρώπου που πέτυχε αδιανόητα επιτεύγματα για την εποχή του, χάρη στο πολυμήχανο έως διαβολεμένο μυαλό του, προκειμένου να αποκαταστήσει την πληγωμένη αυτοκρατορία. Ξεκινά από τη συμφορά της Δ΄ Σταυροφορίας –θέμα που απασχολεί μέχρι και σήμερα τους ιστορικούς ερευνητές- και φτάνει μέχρι και το Σικελικό Εσπερινό, τον οποίο υπέθαλψε έμμεσα αλλά ενεργά ο Μιχαήλ.

Μεταξύ των δύο αυτών κοσμοϊστορικών γεγονότων μεσολαβούν η μεγάλη συνωμοσία και οι φόνοι για το αυτοκρατορικό αξίωμα, η νίκη στη μάχη της Πελαγονίας και βέβαια η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης, την οποία είχαν καταλάβει οι Φράγκοι, που επιτεύχθηκαν με χίλια δυο τεχνάσματα και ίντριγκες από τον Παλαιολόγο.

Είναι ένα ιστορικό ανάγνωσμα για το 13ο αιώνα, γεμάτο πάθη και έρωτες, αλλά και με πολιτικό, διπλωματικό και εκκλησιαστικό παρασκήνιο, με μάχες για την εξουσία που άφησαν ανεξίτηλο το πέρασμά τους από την Ιστορία.

Συνδυάζει το γρήγορο ρυθμό με την ακαδημαϊκή ακρίβεια.

 

Επισημάνσεις για τον Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο (1224-1261)

-  Οι Παλαιολόγοι ήταν μια από τις επιφανέστερες οικογένειες του Βυζαντίου, που έδρασε πάνω από 500 χρόνια και ανέδειξε μια σειρά από αυτοκράτορες, στρατηγούς και άλλους διάσημους άνδρες. Η καταγωγή τους, σύμφωνα με ξένους μελετητές, ήταν η πόλη Viterbo της Ιταλίας, από την οποία, ως φαίνεται, έλαβαν και το όνομα Παλαιολόγος. (Vetus Verbum = Παλαιός λόγος).

-  Η ιστορικότητα του έργου έχει την αφετηρία της στη Δ΄ Σταυροφορία και την άλωση της Πόλης από τα χριστιανικά στρατεύματα των Φράγκων και Βενετών, γεγονός που "ξύπνησε" την ελληνική συνείδηση των μέχρι τότε Ρωμαίων της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, οι οποίοι ενωρίτερα διέκριναν εαυτούς από τους άλλους μόνο από το θρήσκευμα. Με την έναρξη της Παλαιολόγειας εποχής αρχίζει να αποκαθίσταται ο όρος "Έλλην", χωρίς να του αποδίδεται πια η μομφή του παγανιστή, του εθνικού και του ειδωλολάτρη. Αργότερα καθιερώθηκε και ο συμβιβαστικός όρος "ελληνοχριστιανικός πολιτισμός".

-  Η Δ΄ Σταυροφορία ξεκίνησε από την τάση για περιπέτεια μιας μικρής ομάδας Γάλλων ευγενών, οι οποίοι στο τέλος μιας κονταρομαχίας, βαριεστημένοι από τα συνήθη παιχνίδια τους, αποφάσισαν, με αρχηγό τον Βονιφάτιο του Μομφερά  να ξεκινήσουν μια σταυροφορία για την κατάκτηση της Αιγύπτου. Την ευλόγησε μάλιστα ο πάπας Ιννοκέντιος ο 3ος. Στο δρόμο όμως, ελλείψει χρημάτων, ξεστράτισαν από την πορεία τους και ελλείψει χρημάτων, επιτέθηκαν στην πλούσια ιταλική πόλη Ζάρα, την οποία όχι μόνο λεηλάτησαν αλλά ξεθεμελίωσαν και στη συνέχεια στράφηκαν προς την Κωνσταντινούπολη, που ήταν το κόσμημα και η πλουσιότερη πόλη της Ευρώπης…

- Πρώτος από την οικογένεια των Παλαιολόγων αναφέρεται ο στρατηγός Νικηφόρος Παλαιολόγος, στρατηγός του Ρωμανού Δ΄ Διογένη (1068-1071).

- Ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος ονομαζόταν και "Διπλοπαλαιολόγος" γιατί και ο πατέρας του και η μητέρα του προέρχονταν από την οικογένεια των Παλαιολόγων και ονομάζονταν Παλαιολόγοι, γεγονός που δείχνει, ίσως, ότι οι Βυζαντινοί προσπαθούσαν να διατηρήσουν τα οικογενειακά τζάκια. Μάλιστα η γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του, η Ειρήνη, πρωτότοκος κόρη του αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ Αγγέλου και ο σύζυγός της Αλέξιος Παλαιολόγος είχαν υποδειχθεί από τον αυτοκράτορα, ο οποίος δεν είχε άρρενες διαδόχους, να τον διαδεχθούν στο θρόνο. Ο πρόωρος θάνατος όμως του συζύγου της Ειρήνης ανέτρεψε τα σχέδια αυτά.

- Ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος ήταν ένας πανέξυπνος άνθρωπος, από ευέλικτος διπλωμάτης μέχρι σατανικός μηχανορράφος. Από νεαρός, με διάφορα τεχνάσματα και πειστικά επιχειρήματα, κατόρθωσε να διαφύγει τα βασανιστήρια αλλά και το θάνατο από τον αυτοκράτορα της Νικαίας Βατάτζη, ο οποίος τον υποπτευόταν για ανατρεπτικές συνωμοσίες.

- Ως γνήσιος Ρωμαίος, ή Βυζαντινός, και ο ίδιος χρησιμοποίησε βασανιστήρια και θανατώσεις σε αντιπάλους του που δεν υιοθετούσαν την πολιτική του ή αντιστέκονταν στα σχέδιά του. Η τύφλωση του νεαρού διαδόχου Ιωάννη και ο σφετερισμός του θρόνου ήταν ένα παράδειγμα, κατά τα άλλα κοινό συμβάν στην ιστορία των Βυζαντινών αυτοκρατόρων…

- Χρησιμοποίησε, όποιο πρόσωπο και ό,τι μέσο  μπορούσε να χρησιμοποιήσει, για να διασώσει το κράτος του. Ακόμα και τις δύο νόθες κόρες του πάντρεψε με Μογγόλους  φύλαρχους ή βασιλείς (χαν) για να τους προσεταιρισθεί.

- Κατόρθωσε να νικήσει στην κρίσιμη μάχη της Πελαγονίας με τεχνάσματα που δίδαξε στους στρατηγούς του. Επίσης με τέχνασμα ανακατέλαβε τη Βασιλεύουσα από τους Φράγκους, οι οποίοι μέσα σε μια νύχτα, χωρίς να δοθεί καμιά ιδιαίτερη μάχη, είδαν να χάνουν ό,τι πολυτιμότερο είχαν κατακτήσει και να βρεθούν πρόσφυγες οι ίδιοι στα νερά του Βοσπόρου.

- Καταρράκωσε το γόητρο του "μέγα" Κάρολου Α΄ Ανδεγαυού, με την επανάσταση που υπέθαλψε και χρηματοδότησε με πράκτορες και προβοκάτορες στη Σικελία, η οποία έλαβε την επωνυμία "Σικελικός Εσπερινός", όταν οι Σικελοί κατάσφαξαν τους Γάλλους στρατιώτες του Καρόλου, προκαλώντας την ακύρωση των σχεδίων του για ανακατάληψη της βασιλεύουσας από τους Φράγκους του.

- Έδωσε ζωή για περίπου 200 ακόμα χρόνια στην αδύναμη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, η οποία θα μπορούσε να επιζήσει, αν οι άμεσοι διάδοχοί του ήταν αντάξιοί του και δεν εμπλέκονταν σε εμφύλιους πολέμους που εξασθένησαν το κράτος και επέτρεψαν την τελική άλωσή του από τους Οθωμανούς το 1453.

- Διείδε τον κίνδυνο της οθωμανικής επέκτασης και προσπάθησε στο τελευταίο διάστημα της ζωής του να τον ανακόψει. Είχε σκοπό να περισυλλέξει τους μισθοφόρους του Καρόλου, που περιπλανιόνταν άνεργοι στην Ευρώπη μετά το "Σικελικό Εσπερινό" και να τους ρίξει εναντίον των Οθωμανών. Ο θάνατός του όμως ακύρωσε αυτό το σχέδιο και ο διάδοχός και γιος του Ανδρόνικος Β΄, αποδείχθηκε πολύ κατώτερος του πατέρα του, για να μπορέσει να εξουδετερώσει τον κίνδυνο από την Ανατολή.

Send mail to Webmaster: leonardos.george@hotmail.com if problems arise with this site. Copyright © 2005 George Leonardos gleonardos@hol.gr